Waarom eiwitrijke voeding belangrijk is bij behandelingen van kanker

De belangrijkste rol van eiwitten in het lichaam

Eiwitten zijn de bouwstenen van het lichaam en zijn essentieel voor verschillende functies. Ze helpen bij de opbouw en het herstel van weefsels, zorgen voor de productie van enzymen en hormonen, en spelen een rol in het behoud van een gezond immuunsysteem. Dit maakt eiwitten van vitaal belang, vooral tijdens een periode waarin het lichaam wordt geconfronteerd met de belasting van een kankerbehandeling.

Tijdens kankerbehandelingen kan het lichaam extra eiwitten nodig hebben om:

• Spierverlies te voorkomen: Chemotherapie en bestraling kunnen leiden tot afname van de spiermassa, een aandoening die bekend staat als sarcopenie. Dit komt doordat het lichaam meer energie en eiwitten verbruikt dan normaal, wat kan leiden tot gewichtsverlies en spierverlies.
• Het immuunsysteem te ondersteunen: Chemotherapie kan het immuunsysteem verzwakken, waardoor het lichaam vatbaarder wordt voor infecties. Eiwitten helpen het immuunsysteem te versterken en bevorderen een snellere genezing.
• Wondgenezing en herstel: Na een operatie of een agressieve behandelingskuur is er een verhoogde vraag naar eiwitten om het herstel van weefsels en wondgenezing te ondersteunen.

Hoeveel Eiwit heb je nodig?

De eiwitbehoefte varieert afhankelijk van de persoon en de aard van de behandeling. Over het algemeen wordt aangeraden om tussen de 1,2 en 2,0 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag te consumeren, afhankelijk van de mate van ziekte en de behandeling (Cancer Research UK, 2020). Voor een persoon die 70 kg weegt, betekent dit dat tussen de 84 en 140 gram eiwit per dag een goed doel kan zijn.

Eiwitrijke voedingsbronnen voor kankerpatiënten

Het consumeren van een verscheidenheid aan eiwitrijke voedingsmiddelen kan helpen om aan deze verhoogde eiwitbehoefte te voldoen. Hier zijn enkele voorbeelden van eiwitrijke voedingsmiddelen die patiënten tijdens kankerbehandelingen kunnen overwegen:

1. Vlees en vis: Mager vlees, zoals kip, kalkoen en mager rundvlees (met mate), evenals vette vis zoals zalm, makreel en sardines, zijn uitstekende bronnen van eiwitten. Vette vis is bovendien rijk aan omega-3-vetzuren, die ontstekingen kunnen verminderen en mogelijk de effectiviteit van behandelingen kunnen ondersteunen (McAuley et al., 2019).
2. Zuivelproducten: Griekse yoghurt, kwark, en melk zijn rijk aan eiwitten en bevatten bovendien calcium, wat belangrijk is voor het behoud van sterke botten, vooral wanneer de botdichtheid door behandelingen zoals chemotherapie kan afnemen.
3. Eieren: Eieren zijn een complete eiwitbron en bevatten alle essentiële aminozuren die het lichaam nodig heeft. Ze zijn gemakkelijk op verschillende manieren te bereiden en goed te combineren met andere voedingsmiddelen.
4. Plantaardige eiwitten: Voor vegetariërs en veganisten zijn er tal van plantaardige eiwitbronnen beschikbaar, zoals peulvruchten (bonen, linzen, kikkererwten), tofu, tempeh, en noten. Deze voedingsmiddelen zijn niet alleen rijk aan eiwitten, maar bevatten ook vezels, antioxidanten en andere voedingsstoffen die het immuunsysteem kunnen ondersteunen.
5. Eiwitrijke poeders en supplementen: In sommige gevallen kan het moeilijk zijn om voldoende eiwitten via normale voeding binnen te krijgen, vooral bij verminderde eetlust. Eiwitpoeders, zoals wei-eiwit of plantaardige eiwitten, kunnen een handige manier zijn om extra eiwitten toe te voegen aan smoothies of maaltijden. Bespreek dit altijd wel eerst met je behandelend arts.

Eiwitten en chemotherapie: wat je moet weten

Tijdens chemotherapie kan de eetlust van patiënten sterk afnemen en kunnen smaken en geuren sterk veranderen, wat het eten bemoeilijkt. Dit kan leiden tot onbedoeld gewichtsverlies en een tekort aan eiwitten. Het is belangrijk om te zoeken naar eiwitrijke voedingsmiddelen die je goed kan verdragen en die niet te zwaar op de maag liggen. Eiwitrijke vloeistoffen, zoals proteïneshakes of drinkvoeding kunnen een goede oplossing zijn (in overleg met je behandelend arts of diëtist).

Bovendien kunnen kankerbehandelingen de spijsvertering beïnvloeden, waardoor het nuttig kan zijn om maaltijden te kiezen die makkelijk te verteren zijn. Het eten van kleinere, frequentere maaltijden kan helpen om de eiwitinname te verhogen zonder dat dit te veel belasting veroorzaakt voor het lichaam.

Ondersteuning van een diëtist

Elke kankerpatiënt heeft unieke behoeften op het gebied van voeding en eiwitten. Het is altijd aan te raden om samen te werken met de diëtist van Medisport , zij kan helpen bij het opstellen van een aangepast voedingsplan op basis van de specifieke behandelstrategie, het type kanker, en de lichamelijke toestand van de patiënt. Bij Fysiotherapie Medisport werken we intern samen met een diëtist waardoor lijntjes kort zijn en voeding en training goed op elkaar afgestemd kunnen worden.

Conclusie

Eiwitten spelen een cruciale rol in het herstel en de algehele gezondheid van mensen die kankerbehandelingen ondergaan. Het waarborgen van een voldoende eiwitinname kan helpen om spierverlies, verzwakte immuniteit en vertraging in het herstel te voorkomen. Door eiwitrijke voedingsmiddelen te integreren in je voedingspatroon, kun je je algehele welzijn verbeteren.

De oncologisch fysiotherapeut van Medisport Etten-Leur kan je, samen met de dietist, hier meer over vertellen en in begeleiden. 

Bronnen:

• Cancer Research UK. (2020). Diet and Cancer: Cancer Treatment. Geraadpleegd van https://www.cancerresearchuk.org
• McAuley, E., Sénéchal, M., & Levinger, I. (2019). Omega-3 Fatty Acids and Cancer. Journal of Clinical Oncology, 37(5), 301-310.